Biểu đồ nến Nhật (candlestick) là dạng biểu đồ phổ biến nhất trong giao dịch crypto vì nó cô đọng nhiều thông tin vào một hình ảnh dễ đọc. Bài viết này giải thích cấu tạo một cây nến, ý nghĩa màu sắc và bóng nến, cùng vài mô hình cơ bản để người mới bắt đầu đọc biểu đồ.
Một cây nến Nhật gồm những gì?
Mỗi cây nến đại diện cho một khung thời gian (1 phút, 1 giờ, 1 ngày…) và thể hiện bốn mức giá: giá mở cửa, giá đóng cửa, giá cao nhất và giá thấp nhất trong khoảng đó. Phần dày ở giữa gọi là thân nến; các đường mảnh phía trên và dưới gọi là bóng nến (râu nến).
- Thân nến: khoảng cách giữa giá mở và giá đóng — thân càng dài, áp lực mua hoặc bán càng mạnh.
- Bóng trên: mức giá cao nhất đạt được rồi bị đẩy xuống.
- Bóng dưới: mức giá thấp nhất chạm tới rồi được kéo lên.
Nến tăng và nến giảm
Nến tăng (thường màu xanh) có giá đóng cao hơn giá mở — phe mua thắng thế trong khung thời gian đó. Nến giảm (thường màu đỏ) có giá đóng thấp hơn giá mở — phe bán chiếm ưu thế. Màu sắc chỉ là quy ước hiển thị; điều quan trọng là tương quan giữa giá mở và giá đóng.
Bóng nến nói lên điều gì?
Bóng nến dài cho thấy thị trường đã thử một vùng giá rồi bị từ chối. Ví dụ một nến có bóng dưới dài thể hiện phe bán đẩy giá xuống sâu nhưng phe mua đã kéo trở lại — tín hiệu lực mua xuất hiện ở vùng đó. Đọc bóng nến cùng với vùng hỗ trợ và kháng cự sẽ cho bối cảnh tốt hơn.
Vài mô hình nến cơ bản
- Doji: giá mở và đóng gần bằng nhau, thân rất nhỏ — thể hiện sự lưỡng lự, thường xuất hiện trước khi đổi xu hướng.
- Hammer (búa): thân nhỏ phía trên, bóng dưới dài — gợi ý lực mua quay lại sau khi bị bán mạnh.
- Engulfing (nhấn chìm): một nến lớn bao trùm hoàn toàn thân nến trước đó — tín hiệu đảo chiều tiềm năng theo hướng của nến lớn.
Đọc nến cùng các công cụ khác
Mô hình nến mạnh hơn nhiều khi xuất hiện tại vùng giá có ý nghĩa. Bạn nên kết hợp với bài 'Hỗ trợ và kháng cự: cách xác định vùng giá quan trọng' để biết nến đang phản ứng ở đâu, và với một chỉ báo động lượng như RSI (xem bài 'RSI là gì?') để xác nhận. Dù tín hiệu đẹp đến đâu, luôn áp dụng quản trị rủi ro trước khi vào lệnh.
